مدير كل دفتر نساجي و پوشاك وزارت صنايع و معادن :

نساجي ايران صنعتي بحران زده نيست .

در پي محدود كردن واردات نيستيم و مي خواهيم آن را معقولانه كنيم.

اشاره : آغاز صنعتي شدن در ايران عمري به اندازه 3 يا 4 دهه دارد حال آنكه صنعت نساجي در كشورمان عمري حداقل 100 ساله دارد. تا چند سال قبل نام صنعت نساجي همواره بحران هاي كارگري و تعطيلي كارخانه ها را در اذهان تداعي مي كرد اما اكنون بنظر مي رسد كه اين تفكر عوض شده است .
خانم گلنار نصراللهي مدير كل صنايع نساجي و پوشاك وزارت صنايع و معادن ، از مديران با سابقه وزارتخانه ، معتقد است كه امروز ديگر نساجي صنعتي مشكل دار نيست و محصولات آن رقم قابل توجهي از صادرات را تشكيل مي دهند.
وي به اين نكته تاكيد دارد كه در طرح نوسازي صنايع نساجي نيز هيچ ارز و ريالي بيهوده به كارخانه ها تعلق نگرفت و هر چه كه " اختصاص يافت " قطعا در آينده اثر مثبت خود را نشان مي دهد.

وي با حوصله به سوالات ما جواب داد و اميدوار بود كه رسانه ها تنها به انعكاس اخبار منفي از نساجي نپردازند و به توانمنديهاي اين بخش نيز اشاره كنند. مشروح گفتگو با خانم نصرالهي را در ادامه مي خوانيد:
س : سوال اولم را در مورد قانون نوسازي صنايع نساجي شروع مي كنم . اين قانون اميدواري زيادي در زمان خودش ايجاد كرد، بد نيست بدانيم نتايج آن چه بوده است ؟
ج : اول من يك گريزي بزنم به شرايطي كه قبل از اين قانون بازسازي و نوسازي در آن بسر مي برديم و وضعيت ما از نظر اجتماعي و صنعتي در صنعت نساجي چگونه بود . حتما يادتان هست كه تمام روزنامه ها مقالات بسيار جدي داشتند در رابطه با اين كه كارخانجات نساجي بسيار بزرگ نمي توانند حقوق كارگرانشان را پرداخت كنند و مشكل داشتند در رابطه با عدم فروش و عدم پرداخت حقوق و يكسري مسائل كارگري كه در بسياري از شهرستانهاي ما ايجاد شده بود و حتي تنشها در بعضي از استانها كه تمركز صنعت نساجي در آنجا زياد بود، بسيار شديد بود. شرايط آن موقع اينگونه بود. با بررسي هايي كه انجام داديم نشان دهنده اين بود كه در همان زمان اولا اين تنشها و مسائلي كه در يكسري از كارخانجات نساجي ايجاد مي شود در يك تعداد از كارخانجات تقريبا وجود دارد و بيشتر نمود اجتماعي اش زياد هست . براي ما كه آشنايي داشتيم مي دانستيم كه اين مشكلات در يك كارخانه اي 4-3 دفعه تكرار مي شود اما منتهي در بعد اجتماعي افراد اين را به عنوان اينكه تمام صنعت نساجي داراي مشكل هست برآورد مي كردند. بررسي ها در همان زمان نشان مي داد كه اين مشكلات در برخي از استانها كه صنايع نساجي قديمي در آنها وجود دارد بيشتر است مثل مازندران ، گيلان ، اصفهان ، يزد و جاهايي كه اين مسائل در آنها شاخص بود. بعد نشان دهنده اين بود كه در يك تعداد از كارخانجات كه اين مسائل تكرار مي شود ،كارخانجاتي هستند كه عمدتا تحت پوشش ارگانها و نهادهاي عمومي هستند يا در زمانهايي مديريت آنها " مديريتهاي تحت پوشش " بوده و الان ممكن است به بخشهاي خصوصي واگذار شده باشند. قبل از اينكه اين قانون بازسازي و نوسازي به دولت به طور كامل تقديم بشود و همچنين قسمتهاي آن در مجلس شوراي اسلامي تصويب بشود ما يك تجربه بازسازي و نوسازي بر اساس مصوبه دولت داشتيم كه تقريبا همين مفاد قانوني يك مقدار خلاصه تر در آن مصوبه هيئت دولت هم در آن وجود داشت ، ما روي آن اقدام كرديم يعني آن 100 ميليون دلار ارز را در همين 75 واحدي كه بررسي هاي ما نشان مي داد كه داراي مشكلات شديدي هستند اجرا كرده بوديم . بنابراين ما بر اساس آن مصوبه دولت هم يكسري تجربه داشتيم و مي دانستيم كه كجاها خوب اجرا شده و كجاها عليرغم اينكه خوب اجرا شده جواب مناسب نداده ( به علت همان تحت پوشش بودن مديريت اين كارخانجات ). بنابراين آمديم از تمام اينها استفاده كرديم و سعي كرديم كه يك مصوبه و قانون جامعي را تقديم دولت و از طريق دولت تقديم مجلس شوراي اسلامي كنيم . با اعضاي مجلس و دولت در كميسيونهاي مختلفش رايزني هايي شد و تغييراتي در پيشنهاد ارائه شده داده شد و برخي از مفاد اين را حالا به هر صورت صلاح نداستند و از قانون حذف كردند و به هر حال مصوباتي كه داريم دچار يكسري تغيير و تحولات شد ولي به هر صورت يك قانوني در رابطه با بازسازي و نوسازي صنايع نساجي درآمد كه من آن را زمينه ساز قانون قوانين مربوط به نوسازي صنايع مي دانم ، يعني آن پيش درآمد اين قانون تسهيل نوسازي صنايع كشور بود . در همه آن جلسه اي كه در دولت راجع به قانون بازسازي و نوسازي صنايع نساجي تصميم گيري مي شد گفته شد كه خوب است كه يك چنين مباحثي هم براي كل صنايع ديگر انجام بشود. بنابراين ما از بحث بازسازي و نوسازي صنايع نساجي دو هدف داشتيم : اولا مي خواستيم اين تنشها در رابطه با صنايع نساجي بسيار كاهش پيدا كند و دوم اينكه واقعا مي خواستيم ببينيم چه رشته هايي از صنعت نساجي داراي مزيت است كه آنها جلو بيايند و آن رشته و كارخانجاتي كه داراي مزيت نيستند خارج بشوند. ببينيد من روي اين قسمت قضيه تاكيد مي كنم كه ما به شدت روي اين مسئله مصر بوديم كه كارخانجاتي كه بازسازي و نوسازي در آنها به علت طولاني شدن و به علت مسائل داخلي آنها جواب نمي دهد در بخش بازسازي و نوسازي نيايند و بخشهاي ديگر نساجي كه داراي اولويت هستند بتوانند گسترش پيدا كنند. بنابراين در مرحله دوم " 75 كارخانه بزرگ داراي بحران " را كنار گذاشتيم و اجازه داديم كه هر كارخانه اي كه از تاريخ پروانه بهره برداري ا ش10 سال گذشته بتواند در" بازسازي و نوسازي " بيايد. يعني حتي به تعبيري شايد بشود گفت كه طرحهاي توسعه زيادي هم در اين بخش اجرا شد. يعني همزمان با توقف برخي از كارخانجات بخشهاي ديگر نساجي گسترش پيدا كردند. حالا نتيجه اي كه ما از اين قانون بازسازي و نوسازي گرفتيم را اگر بخواهم توضيح بدهم اين است كه تنشهايي كه ما در آن موقع داشتيم اگر 100 فرض كنيم به جرات مي توانم بگويم به 70% كاهش پيدا كرد. البته تمام اين مسائل و مشكلات حل نشده و در 20 تا 25% يا 30% از اين كارخانجات همچنان باقي مانده كه خود اين كارخانجات در داخل خودشان مشكلاتي داشتند كه نتوانستند از قانون بازسازي و نوسازي استفاده بكنند. خب اسناد و مداركش است .ما سطح كيفيت در كارخانجات نساجي را با اين اقدامي كه انجام داديم بالا برديم . كيفيت محصولات ما الان قابل مقايسه با كيفيت توليدات قبل نيست . به طور مستند خدمتتان عرض مي كنم در كارخانجات ريسندگي متوسط نمره نخي كه ما در داخل كشور توليد مي كرديم 18 تا 20 بود . الان به جرات مي توانيم بگوئيم كه متوسط نخي كه توليد مي كنيم بالاي 30 است . اين بدان معني است كه در ريسندگي ما مي توانيم در كارخانجات جديدمان ارزش افزوده بسيار بيشتري را توليد بكنيم . در كارخانجات جديدمان كالاهايي توليد مي شود كه قبل از بازسازي و نوسازي اين نوع كالاها را تقريبا نداشتيم . انواع منسوجهاي نبافته اي كه كاربريهاي صنعتي بسيار مهم دارد و همچنين كاربريهايي كه در صنعت نساجي در خارج از كشور وجود داشته، اين ها توليدات جديدمان هستند . برخي از توليداتي مثل پارچه هاي جين قبلا در حدود 10 سال پيش در كشور توليد نمي شد والان همه در حال توليد است . آن 75 واحدي كه قرار بوده به هر صورتي كه تعيين تكليف بشود ، بالغ بر 70% تعيين تكليف شده است . يعني اگر ما بخواهيم يك برآوردي را داشته باشيم مثلا در استان اصفهان كه ما اصلا گزارشهاي جداگانه اي برايش مي دهيم، در حدود 70% از آن اهدافي كه در رابطه با بازسازي و نوسازي مد نظرمان بوده به استناد آمار و ارقام نائل شديم و به نظر مي آيد كه عملكرد اين قانون ، عملكرد خوبي بوده است .

س : آيا طرح نوسازي صنايع نساجي زمان مشخصي براي اجرا دارد ؟
ج :بله در قانون ما پايان برنامه توسعه سوم را هدف قرار داديم و بايد متذكر شد كه وقتي مي گوئيم ما به 70 درصد اهدافمان در بازسازي و نوسازي رسيديم اين بحث تنها عملكرد ما نيست . اصلا ما معتقديم كه اين كار را بدون هماهنگي با ساير ارگانها و دستگاهها و مقامات استاني اصلا برايمان امكان پذير نبود كه انجام بدهيم . يعني اگر مي گوئيم در استان اصفهان خوب كار شده و آن تنشها كاهش پيدا كرده و توسعه مناسب انجام شده اگر مقامات استاني كمك نمي كردند اين اقدامات انجام پذير نبود همين طور در استانهاي يزد و تهران و ساير استانها.

س : : خانم نصرالهي اگر بخواهيم با عدد صحبت كنيم چه تعداد كارخانه از مزاياي مستقيم نوسازي صنايع نساجي بهره مند شدند و اگر ممكن است بفرمائيد چه ميزان ارز و ريال به اينها اختصاص داديد؟
سابقه اش را نداريم . از كشورهايي كه اسم برديد ارتباطات بين المللي قوي دارند و ممكن است از يك يا دو كشور مهم در اين زمينه كمك بگيرند ، ما آن زمينه را نداريم. در بعضي مسائل ما دچار تحريم هستيم. در همين Hi-Tech كه به خصوص به طور ويژه اجازه رشد از يك حدي را به ما نمي دهند اين موانع را چگونه مي خواهيد حل كنيد؟
ج : ببينيد اين نكته را كه 500 ميليون دلار ارز با بهره 3 درصد به ما اختصاص داده شده بود و قرار بود كه 220 ميليارد تومان هم تسهيلات ريالي به ما اختصاص داده بشود اين در مصوبه جديد بوده و 100 ميليون دلار ارز فاينانس هم در مصوبه اول اختصاص داده شده بود.آن 100 ميليون دلار ارزي كه در مرحله اول اختصاص داده شده بود كه به 15 طرح داده شد و 12 طرح آن راه اندازي شده است و 3 طرح باقيمانده هم طرحهايي هستند كه مشكلات مديريتي داخلي خودشان را دارند كه متاسفانه هنوز راه اندازي نشده اند كه يكي از آنها در مازندران است كه وضعيت آن در دست پيگيري است . از محل 500 ميليون دلار ارز با بهره 3% آنچه كه در بانكها تعريف شده 440 ميليون دلار است كه از اين 440 ميليون دلار ، 205 ميليون دلار گشايش اعتبار شده و اميدوار هستيم كه تا پايان سال هم مابقي طرحها تصميم شان را در رابطه با گشايش اعتبار بگيرند.

س :آيا اينها همه طرح ها ي ، جديد هستند يا نوسازي واحدهاي قديمي اند؟
ج : خير در اينها طرحهاي قديمي هم هستند، ولي جزء واحدهايي هستند كه از پروانه بهره برداري شان بيش از 10 سال گذشته است . سرمايه گذاري براي طرحهاي جديد يعني واحدي است كه جديدا برايشان پروانه صادر بشود كه در آن صورت معاونت توسعه و فن آوري ما رسيدگي مي كند . اينها واحدهايي هستند كه از پروانه بهره برداري شان 10 سال گذشته يا واحدهاي خودشان را توسعه دادند ، يا خطوط جديدي به واحدهاي خودشان اضافه كردند و براي برخي از آنها تنها جايگزيني ماشين آلات مطرح است .
س :پس ما علاوه بر اين رقم كارخانه هايي هم داريم كه از طرح ذخيره صندوق ارزي استفاده كردند و توسعه پيدا كردند ؟
ج : بله توسعه پيدا كردند كه آنها را هم بخواهيد آمارش را جداگانه به شما مي دهيم . منتهي تمام اينها را ما جزو اصلاحات ساختاري صنعت نساجي مي آوريم . يعني معتقديم كه اگر اين تنشهايي كه راجع به ورشكستگي هاي صنعت نساجي ايجاد شده بود اگر خاتمه پيدا نمي كرد و آرام نمي شد اصلا نه اين طرحهاي توسعه انجام مي شد و نه اين طرحهاي جديدي كه در معاونت فن آوري توسعه ماست اجرا مي شد. بنابراين آمارهايي كه به شما مي دهيم آمارهاي مربوط به واحدهاي داراي پروانه بهره برداري است . خارج از آن را معاونت توسعه و فناوري مان هم توسعه در طرحهاي جديد داشته و اطلاعاتي هم كه داريم نشانه اين است كه طرحهاي بسيار خوبي هم دارد از آن طريق انجام مي شود كه ما اميدواريم در دو سه سال آينده شاهد تحولات خيلي خوبي در صنعت نساجي باشيم. از بحث تسهيلات 220 ميليارد ريالي نيز آن چيزي كه به ما اختصاص داده شده 40 ميليارد تومان بوده است كه در حال اختصاص ده ميليارد ديگر هم هست . يعني مي خواهم به شما بگويم كه از اين 220 ميليارد تقريبا تسهيلات ارزي كه قرار بوده داده بشود حدود يك چهارم به ما داده شده است ، اينجا لازم است كه نكته اي را بگويم. جوي را قبلا برخي از مطبوعات مي ديديم كه مي گفتند 500 ميليون دلار ارز به صنعت نساجي داده شده كه كل اين 500 ميليون دلار را استفاده نكردند. ما از ابتدا هم وقتي برنامه را شروع كرديم واقعا مي خواستيم اين دلار و ريال اختصاص يافته از بودجه را در داخل طرحهايي استفاده كنيم كه اينها قدرت بازپرداخت را داشته باشند و به هيچ عنوان نميخواستيم كه مثلا فشار آورده شود كه اين 500 ميليون دلار را بانكها صرف طرحهاي بدون بازده كنند . دنبال اين نبوديم كه بگوئيم آقا 500 ميليون دلار را داديم و طرحهاي نساجي به اين صورت توسعه پيدا بكنند . اگر واقعا اين كار را مي خواستيم انجام بدهيم شايد با جلسات مختلف و با فشار به بانكها مي توانستيم اين كار را انجام دهيم. واقعا معلوم نبود كه به صلاح صنعت نساجي باشد. مايل بوديم طرحها در بانكها مورد بررسي كامل قرار گيرد . بخش خصوصي كه مصمم است و خودش معتقد است كه طرحهايش داراي توجيهات فني است . خودش پيگيري بكند اين قضيه را طرحهاي كه ايجاد مي شود طرحهايي داراي توجيهات فني و اقتصادي مناسب باشد . بنابراين اينكه گفته مي شود چرا از 500 ميليون دلار ارز داده شده ، شما 200 ميليون دلارش را جذب كرديد من اين را يك نكته منفي حساب نمي كنم . اين را يك نكته مثبت مي دانم كه دقيقا هم ما و هم بخش خصوصي و هم بانكها به دنبال جذب اين ارز در جاهاي بسيار مفيد و داراي توجيهات فني و اقتصادي بوديم.

س :آيا مي توانيم بگوئيم كارخانه هايي كه طرحهاي فاقد توجيه اقتصادي بودند و يا كارخانه هاي قديمي كه فرسوده محسوب مي شوند هيچ كدام نتوانستند از اعتبارات استفاده كنند چرا كه هميشه اين سوال پيش مي آيد كه كارخانه هايي كه عمرشان تمام شده چرا دوباره بايد براي آن ارز صرف كنيم ؟
ج : بله . اگر شما يادتان باشد در ابتداي كه ما قانون بازسازي و نوسازي را شروع مي كرديم به ما اين تذكر داده مي شد كه اينها را در كارخانجاتي ندهيد كه داراي توجيهات نباشد ضمن اينكه ما خودمان هم به اين قضيه اشراف داشتيم ولي مي شود گفت كه اين انتقادات هم توجه ما را به اين قضيه بيشتر جلب كرد . واقعا خواستيم كاري بكنيم كه بحران صنعت نساجي به عقب نيفتد و بحرانهايش از بين برود. آن بحراني كه مثلا در سال 76 در اين صنعت به وجود آمد اين بحران از بين برود. به همين دليل ممكن است كه واقعا هم در اين طرحها 2 يا 3 طرحي در بيايد كه بعدا به اشكال بخورد و يا حتي ممكن است دو يا 3 طرحي هم باشد كه داراي توجيهات فني باشد يا به دلايل مختلف در بانكها پذيرفته نشده باشد. ما واقعا مي خواستيم كه بخش خصوصي كه خودش پيگير قضيه است و با درايت كامل يك طرحي را ارائه كرده آن طرح ها در بانكها پذيرفته شود يعني ضمن اينكه پيگيري شديد مي كرديم ، فشاري به بانكها مي آورديم كه طرحهايي را كه داراي توجيهات فني نبودند پذيرش بكنند، يعني سعي كرديم كه روال كار بسيار منطقي باشد . انتقاداتي هم كه به اين مسئله مي شد را ضمن پاسخگويي در مواردي كه خب بعضي از مواردش به نظرم مي آمد كه انتقادات صرف بود كه صرفا حرفي فقط گفته بشود ولي بررسي مي كرديم يعني كه بحرانها در صنعت نساجي به عقب نيفتد بلكه حل شود.

س :خانم نصرالهي ، از اين بحث اگر بخواهيم كمي فاصله بگيريم به بحث پنبه مي خواهيم بپردازيم . اتفاقاتي كه از چند سال قبل به اين طرف افتاده اين نكته را در اذهان ايجاد كرده كه پنبه و نساجي ظاهرا رو در روي همديگر قرار مي گيرند . يعني يا ما بايد كشاورزي و پنبه را نگه داريم يا صنعت نساجي را. اين چيزي است كه خيلي از كارخانه دارها به خصوص بخش خصوصي نسبت به ممنوعيت واردات پنبه و بحثهاي اين چنيني واكنش نشان مي دهند. مي خواهم نظر شما را بپرسم با توجه به تجربه اي كه داريد آيا اين درست است كه در ايران بحث پنبه به يك معضل و رو در روي نساجي تبديل شده ؟
ج : من هم فكر مي كنم كه يك چنين تفكري حاكم هست . ما لااقل به سهام خودمان سعي كرديم كه چنين تفكري حاكم بوده آن را تعديل بكنيم . يعني متاسفانه اين فقط از بخش صنعت نيست . بخش كشاورزي هم دارد به اين ديد به صنعت نگاه مي كند. يعني فكر مي كنند اگر صنعت نبود كشت پنبه توسعه پيدا مي كرد. من اين را بدون بزرگنمائي مي گويم. ما از ابتدا سعي نكرديم يك چنين عملكردي را داشته باشيم . در تمام مصاحبه ها و گزارش ها هم گفتيم كه ما توجيه پذيري بخش عمده اي از صنعت ريسندگي مان متكي به پنبه توليد داخل كشور است. اين از نظر صنعت نساجي ، ضمن اينكه ما از نظر مملكتي هم كه نگاه بكنيم پنبه يك محصول استراتژيك است كه وجودش و توليد رقابتي آن براي كشور بسيار مهم است . منتهي بحثهايي كه ما در چند ساله اخير داشتيم ، متاسفانه بعضي از اين بحثها برداشت غلط كردند، ببينيد ما بحث صنعت نساجي را در تمام موارد گفتيم كه صنعت نساجي ، يك صنعتي است كه از يك طرف با واردات بسيار زياد آن در كشور با آن روبرو هستيم . حالا اين يك مقدار هم بر مي گردد ، مسائل اجتماعي داخل كشور ما كه مثلا اگر به من بگوئيد آيا اين واردات " دمپينگ " شده است به شما مي گويم كه اينها واردات دمپينگ شده نيست . در كشور خودمان ، مد و طراحي به آن ديدي كه بايد نگاه بشود ، نگاه نمي شود. كشور ما بعضا جايگاه واردات كالاهايي شده كه در كشورهاي خارجي اينها كالاهاي خارج از فصل است و با قيمتهاي بسيار پايين عرضه مي شود. اينها مي آيد توليدات ما را تحت فشار قرار مي دهد . حالا اگر ما وقتي در مقابل كالاي وارداتي مان با يك چنين حجم وارداتي روبرو هستيم حق كارخانجات نساجي اين است كه از مواد اوليه مرغوب با قيمت جهاني بهره مند بشود. اين قضيه به نظرم مي آيد كه شايد در جاهايي از آن به عنوان تقابل بخش صنعت با بخش كشاورزي گفته مي شود در صورتيكه ما اصلا اين منظور را نداريم. بخش كشاورزي و پنبه از نظر ما بايد حمايت كامل بشود. منتهي نبايد انتظار داشته باشيم كه صنعت نساجي اين حمايت را تامين بكنند . اگر يك چنين انتظاري داشته باشيم انتظارمان برآورده نخواهد شد و از آن طرف بخش كشاورزي هم لطمه مي خورد. بايد برويم ببينيم كه دنيا در رابطه با بخش پنبه دارد چگونه اقدام مي كند. ما اطلاعاتي كه داريم در تمام كشورهاي توليد كننده پنبه صادرات و واردات آزاد است وليكن حمايتهايي از بخش كشاورزي انجام مي شود. يعني قيمتهاي پايه اي را براي بخش كشاورزي خودشان در نظر مي گيرند اگر احيانا آنقدر خراب بشود كه اين قيمت پايه به كشاورز نرسد. بلافاصله سياستهاي حمايت از كشاورز كه احتمالا ، از يارانه هاي دولتي هم تامين مي شود شروع بكار ميكند و آن حمايتي كه لازم است از بخش كشاورزي انجام مي شود. ولي پنبه به قيمتهاي جهاني به كارخانجات نساجي داده مي شود. اين مطلبي است كه ما از ابتدا اين قضيه را گفتيم ، ولي اينكه بحث بشود كه پنبه داخلي را بايد از قيمتهاي جهاني گرانتر داده بشود و از آن طريق صنعت پنبه حمايت شود، نه تنها از صنعت كشاورزي ما يعني پنبه حمايت نخواهد شد بلكه به بخش صنعت نساجي هم ضربه وارد مي شود. ببينيد ما بايد اين قضيه توجه داشته باشيم كه اگر آمارها و شاخصهاي بانك مركزي را شما نگاه كنيد كالاهاي نساجي جزء كالاهايي است كه قيمتهايش اصلا با رشد تورم بالا نمي رود . يكي از دلايلش را من بحث واردات كالاهايي مي دانم كه با قيمتهاي خارج از فصل وارد كشور ما مي شود. خب صنعتي كه كالاهايش با آن نرخ تورم نمي تواند بالا برود نبايد انتظار داشته باشيم كه پنبه را از طريق آن صنعت حمايت بكنيم .

س : چيزي كه كارخانه هاي جديد التاسيس بدان اعتراض دارند اين است كه مي گويند ما پنبه با كيفيت بالا يا خيلي بالا در ايران نداريم حال آنكه صنايع ريسندگي و بافندگي كه ما آورديم نياز به اين نوع پنبه دارد و اجازه وارداتش را هم به ما نمي دهند . شما اين اعتراض را قابل قبول مي دانيد؟
ج : ببينيد من اول اين مطلب را خدمتتان عرض كنم كه در تمام كشورهاي دنيا وقتي واردات و صادرات آزاد است يعني همه اين مسئله را پذيرفته اند كه همه انواع پنبه در تمام كشورهاي توليد كننده پنبه ، توليد نمي شود. در رابطه با صنعت نساجي هم اين را پذيرفتيم كه همه نوع توليدات صنعت نساجي در هيچ كشوري توليد نمي شود. هر كشوري روي يك بخشهاي خاصي كار مي كند. بنابراين پنبه توليد داخلي ما پنبه خوبي است تمام آن هم در صنعت نساجي مصرف مي شود . ولي بعضا ممكن است كه پنبه هايي باشد كه صنايع نساجي ما به كيفيت آنها اعتراض داشته باشند بويژه بعد از برداشت در كارخانجات پنبه پاك كني ، پنبه هايي كه الان از خارج وارد مي شود طبق آمار و مدارك مربوط به آزمايشگاهي كارخانجات ما از ضايعات كمتري برخوردار هستند. بيشتر به همين دليل است كه كارخانه ها رغبت دارند به واردات پنبه، به نظر من با بحث اينكه واردات و صادرات پنبه آزاد باشد با يك تعرفه مناسب در حد همين تعرفه هاي الياف مصنوعي كه الان در كشور ما وجود دارد اين اشكال هم رفع مي شود. من يك مقدار هم فكر مي كنم ممنوعيتهايي كه در رابطه با واردات مي گذاريم هميشه فكر مي كنند كه اگر فلان پنبه مي آمد چه تغيير و تحولاتي مي شد به هر حال يك مقدار ممنوعيتها اين حساسيتها را ايجاد مي كند . در يكي دو ساله اخير خوشبختانه با بحثها و تبادل نظرهايي كه با واردات كشاورزي داشتيم بحث واردات پنبه خيلي نسبت به قبل تسهيل شده و ما بايد نگراني هاي وزارت كشاورزي هم قبول بكنيم . همانطوريكه ما خودمان در رابطه با واردات محصولات نساجي بسيار دقيق هستيم بايد حساسيتهاي بخش كشاورزي مد نظر قرار بدهيم ولي در يكي دو ساله اخير بحث واردات پنبه به نظرم مي آيد كه مقداري سخت تر شده است .

س : آيا تاكنون پنبه وارد كشور شده مثلا در حد چند هزار تن ؟
ج : من روز پنجشنبه اتفاقا يك مصاحبه تلويزيوني را از مسوولين بخش كشاورزي و مدير كل گمرك مي ديدم كه بحث حدود 11 هزار تن واردات پنبه را داشتند . به نظرم مي آيد با آمار و اطلاعاتي هم كه داريم بحث 11 هزار تن واردات بايد منطقي باشد . يعني اين مقدار انجام شده است . البته مسئولين وزارت جهاد كشاورزي راجع به اين قضيه اظهار نگراني مي كردند. ما توصيه مان به كارخانجات نساجي اين است كه قبول داشته باشند كه توجيه پذيري بخش عظيمي در صنعت نساجي " پنبه توليد داخل " است . در آن قسمتهايي كه پنبه توليد داخل مي تواند آن كيفيتي را كه طالبش هستند برايشان تامين بكند از پنبه توليد داخل استفاده بكنند.

س : توليد داخلي پنبه و مصرف كشور در چه حد هستند ؟
ج : توليد پنبه داخل را يك چيزي حدود 120 هزار تن اعلام مي كنند. اين ده هزار تن يك چيزي حدود ده درصد پنبه داخلي است . ما در رابطه با صنعت نساجي بحث وارداتمان ، بحث بالغ 40-30 درصد توليد داخلي است . يعني يك چنين حجم توليداتي در بخش ديگري انجام بشود من فكر مي كنم توليدات آن صنعت با مشكلات بسيار شديدي مواجه بشود . ولي به هر صورت صنعت نساجي دارد توليدات خودش را انجام مي دهد. اما مصرف ما ، حدود 150 – 130 هزار تن مي باشد . ملاحظه مي كنيد كه ما در سالهايي كه مشكل پنبه داشتيم واردات الياف مصنوعي مان اضافه مي شود كه حالا مثلا آمار واردات سال 82 را به شما نشان بدهم نشان دهنده اين است كه سال 82 آمارهاي توليد پنبه كم شده بود و واردات الياف مصنوعي مان رشد بالائي داشته ، ما 130 تا 150 هزار تن مصرف ساليانه داريم . منتهي پنبه اگر داراي كيفيت خوب باشد و قيمتهايش ، قيمتهاي مناسبي باشد بالاتر از 150 هزار تن هم به فروش مي رود. يعني از نظر ما مطلوب اين است كه پنبه جايگزين الياف مصنوعي بشود. تمام آنچه كه اضافه واردات الياف مصنوعي است تماما قابل جايگزيني با پنبه را دارد. در سيستم پنبه اي مان مصرف تا 160 – 170 هزار تن هم قابل افزايش است . منتهي شرايط دارد، كيفيت پنبه داخلي بايد خوب باشد قيمتهايش ، قيمتهاي جهاني مناسب باشد . از آن طرف هم فروش محصولات نساجي هم خوب باشد.

س : خانم نصرالهي بحث واردات پيش آمد، فرموديد كه ظاهرا 30 تا 40 درصد حجم مصرف داخلي را مي شود گفت به واردات اختصاص دارد. شما آماري داريد كه چه بخشي از واردات به شكل غير قانوني انجام مي شود؟
ج : ببينيد بر آوردي خدمت شما عرض بكنم .ما پارسال طبق آمارهايي كه از سازمان حمايت از مصرف كننده و توليد كننده گرفتيم ، حدودا 120 ميليون متر پارچه سال گذشته وارد شده ، امسال اين 120 ميليون متر در هشت ماهه سال جاري وارد شده كه ما فكر مي كنيم تا پايان سال اين روند واردات خيلي افزايش پيدا كرده و طبق آمارهايي كه داريم طي 8 ماهه سال جاري نسبت به 8 ماهه سال گذشته واردات ما دو برابر شده ، اين فروش محصولات ما را دچار مشكل كرده است .

س : اينها همه قانوني آمده ؟
ج : بله قانوني آمده . ما برآوردي از بحث اينكه چه قدر قاچاق مي آيد نداريم.

س : آيا همه اينها پارچه هاي چيني هستند يا نه ؟
ج :ما بررسي هاي بيشتري كه انجام داديم اينها پنبه از مبدا امارات است كه طبق اطلاعاتي كه ما داريم عمده اينها از چين مي آيد ولي مبداش در ثبت سفارشات بر اساس آمارهاي گمركي ، از امارات آورده شده كه فكر مي كنيم عمده اينها بايد پارچه هاي چيني باشد. ما علاوه بر پارچه هاي چيني ، با پارچه هاي توليدي ساير كشورهايي كه خارج از فصل با قيمتهاي بسيار ارزان وارد مي شود و براي توليداتمان ايجاد اشكال كنند نيز روبروئيم .

س :اينها كه از سمت تركيه مي آيد ؟
ج : بله كالاهاي نساجي با قيمت فصل خودش اگر وارد بشود ما هيچ مشكلي نداريم . پارچه الان وارد مي شود با سي سنت يا پنجاه سنت . بعضا پارچه هايي مي آيد كه برخي از اينها قيمتهاي كم اظهاري هست . برخي از اينها كالاهايي است كه خارج از مد و فصل به اين قيمتها داده مي شود. چون در " سر فصل " قسمت عمده اي از اين كالاها فروش مي رود بعد به خارج از فصل مي رسد و كالا قيمتش كاهش پيدا مي كند. ما معتقديم كه اين 100 الي 120 ميليون متر، ميزان عادي براي واردات پارچه است . واردات پارچه كه امسال در 8 ماهها سال جاري نسبت به مدت مشابه 2 برابر شده توليدات ما را دچار مشكل كرده و يك بحثي هم كه داريم اين است كه در سالهاي قبل هم اين بحث وجود داشته كه واردات پارچه به صورت قاچاق انجام شده ، واقعا اين مقدار واردات انجام مي شده الان اين حجم وارداتي كه انجام شده نبايد به توليدات ما لطمه بزند، ولي ما با آمار مستندي كه از كارخانجات گرفتيم بعضي از واحدهاي كوچك ما دچار مشكل شده اند. فروش واحدهاي بزرگي هم به خوبي سال گذشته نيست . البته به مرور زمان نساجها ،ياد گرفتند كه خودشان را با شرايط وفق مي دهند. رقابت بيشتر شده ولي امسال از نظر فروش واحدهاي ما سال سختي را مي گذرانند . بنابراين نشان داده مي شود كه آن بحثي كه ما هميشه مي كرديم 100 ميليون متر واردات يك رقم نسبتا معمولي است كه در واقع مي شود گفت 10 تا 15 درصد توليد داخلي است . اين رقم وقتي به 30 تا 40 درصد توليدات داخلي بالغ مي شود توليدات ما را دچار مشكل مي كند.
س : اين پارچه كه فرموديد، در بخش پوشاك چطور ؟
ج :بله اين بحث پارچه است ، پوشاك را كه اصلا نمي دانيم از چه طريقي مي آيد . آمارهاي رسمي گمركات كه رقم زيادي را نشان مي دهد . فكر مي كنيم كه يكي از مبادي ورود پوشاك و اينها مناطق آزاد تجاري است و خيلي درخواست كرديم كه آمارش را به ما بدهند تا رويش بررسي بكنيم ببينيم چه مقدار است . متاسفانه ما آماري از واردات مناطق آزاد را در دسترس نداريم . من لازم مي دانم اين نكته را ذكر كنم كه ما به بحث واردات و توليدات صنايع نساجي مي خواهيم واقع بينانه نگاه كنيم . در پي محدود كردن واردات نيستيم . بلكه در پي معقول كردن واردات هستيم. چون معتقديم كه صنايع نساجي بايد بتواند رقابت بكند. حالا شما آمار واردات رسمي را اگر كنار بگذاريد اغلب كالاهاي همراه مسافر ، كالاي پوشاكي است . يعني جزء كالاهاي كم حجم است . بنابراين معتقديم كه بايد بتوانيم رقابت بكنيم . منتهي رقابت برابر . يعني كالاهايي كه همراه مسافر بيايد. معتقديم كه چون از فروشگاهها خريداري مي شود به هر صورت يك رقم مناسبي براي آن پرداخت مي شود. منتهي كالايي كه به صورت تجاري و با اين حجم وسيع آورده مي شود چون با رقمهاي بسيار پايين اظهار مي شود. توليدات ما را دچار مشكل مي كند . ما درخواست هم داديم از گمركات ، البته مي دانيم كه كار گمركات هم در اين قسمت مشكل است . منتهي ما همكاري همكارانمان را در گمرك مي خواهيم . آمار و ارقامهايي كه ارائه مي كنيم خداي نكرده يه اين معنا نيست كه بخواهيم همكارانمان را در قسمتهاي ديگري كه مسئوليت دارند با مشكل مواجه بكنيم . در هر رشته صنعتي كه به صورت غير معقول واردات انجام بشود توليدات آن رشته صنعت را با مشكل روبرو مي كند. البته من معتقدم كه صنعت نساجي يك صنعت بسيار قوي است كه در مقابل اين حجم واردات مي تواند مقاومت بكند.

س :اين كالاهاي چيني ظاهرا بزرگترين ضربات را به صنعت نساجي مي زند ؟
ج :به صنايع نساجي و كفش .
س :براي اين واردات برنامه ويژه اي در نظر گرفتيد؟
ج :ببينيد ما با گمركات در حال مذاكره هستيم . درخواست كرديم كه از مدتها قبل كه " قيمتهاي پايه اي " را براي ما قرار بدهند. يعني رقمها از نظر ما رقمهاي بسيار معقولي است . يعني اگر يك كالايي مي آيد كه قيمتش از 5 – 10 دلار در هر كيلو كمتر است اين 40 % را به آن اعمال بكنند . حالا اگر رقمهايي است كه گمركات آن را بالاتر تشخيص مي دهند آن 40 % را به همان رقمها بگيرند ولي يك حداقل قيمتها را براي اعمال سود بازرگاني در نظر بگيرند. ما اميدوار هستيم اينها به صورت كامل از طريق گمركات اجرا بشود. خوب يك مقدار واردات را معقولتر خواهد كرد . گمركات قول دادند كه در اين رابطه همكاري كامل را داشته باشند.
س :خانم نصرالهي ، ما متوسط تعرفه نساجي مان در سال جاري چقدر است و ما مي خواهيم اين را به چقدر كاهش بدهيم ؟
ج :پارچه مان كه روي 40 % است . مواد اوليه مان ، اليافهايمان تا حداكثر 15 % است. يعني بين 4 تا 10 % و تعداد خيلي كمي اش روي 15% است . نخهايمان كه به نظر كالاهاي حد واسط حساب مي شود و ما در داخل هم توليد داريم روي 20 تا 25 است ، از 10 شروع مي شود تا 20 و 25 درصد ، پوشاكمان هم روي 70 است . البته وزارتخانه برنامه كاهش تعرفه اش را به گمركات داده . حالا بايد ببينيم وزارت بازرگاني چه تصميمي مي گيرد، ولي اگر واردات به اين ترتيب در رابطه با پارچه انجام بشود ما به هيچ عنوان ديگر كاهش سود بازرگاني پارچه را تائيد نمي كنيم.
س :يعني در مورد پوشاك مشكل نداريد؟
ج :پوشاك هم بايد مشخص بشود كه اين حجم واردات دارد از كجا مي آيد . من احساس مي كنم از طريق مناطق آزاد مي آيد و به اندازه كافي هم مي آيد ما اگر آمار و اطلاعاتي داشته باشيم كه اينها از چه طريقي مي آيد ، خوب است . ولي ما فعلا به دنبال كاهش تعرفه پوشاك نيستيم . تا قضيه پارچه برايمان مشخص نشود كه به چه صورت مي شود .
س :استراتژي صنعت نساجي ظاهرا در حال تدوين است البته نمي دانم تا چه اندازه مي شود وارد جزئياتش شد اگر ممكن است در حدود آن هم بفرمائيد؟
ج :مي دانيد محصولات صنعت نساجي جزء كالاهاي مصرفي كم دوام حساب شده و جزو " اولين هايي " است كه در اين رشته صنعتي ، برايش استراتژي اش تهيه شده . در اين استراتژي از تشكلها و صاحبنظرها دعوت شده و يكسري مطالبي عنوان شده و ما خيلي خوشحال هستيم ما هم در رابطه با آن اظهار نظرهايي كرديم توسط اشخاص ثالثي تهيه شده بود كه بتوانند با برنامه هاي وزارتخانه هم يك بررسي هايي انجام بشود و بسيار خوشحال هستيم كه مشاوران ثالثي كه در اين قسمت كار كردند بسياري از اقداماتي كه ما در باز سازي و نوسازي كرده بوديم تائيد شده است . بر ادغام ها ، كوچك سازيها و كمك به جمع شدن كارخانجاتي كه داراي توجيه نيستند و توسعه بخش خصوصي ، تاكيد بسيار زيادي شده همچنين بر روي طراحي و مد و فرهنگ مملكت ما و تقريبا تمامي اينها مسائلي است كه در بازسازي ها و نوسازيهايمان توجه كرديم و بعد استراتژي توسعه صنعتي تاكيد نشده است به فرآورده هاي نهايي بخش پوشاك در صنعت نساجي كه مي تواند ارزش افزوده بيشتري را ايجاد بكند و نيز به توليداتي با تكنولوژي بسيار بالا ، اينها مطالبي است كه در استراتژي توسعه صنعتي به آنها توجه شده است . ما وقتي كه اين استراتژي را به بحث تبادل نظر گذاشتيم و در همان جلسه كه با صاحبنظرها داشتيم به اين مطلب اشاره كرديم كه اگر بحث اصلاح ساختار صنعت نساجي به اين ترتيب كه پيش رفته ، انجام نشده بود شايد اين استراتژي نمي توانست در بيايد. بايد به اين مطلبي كه در چند سال گذشته انجام داده بوديم توجه شود و يعني فضا را فضاي آرامي مي كردند و بعد شروع مي كردند به اينكه استراتژي توسعه صنعت نساجي را در بياورند، ولي خوشبختانه مي بينيم كه با تائيد اقداماتي كه انجام شده در رابطه با اصلاح ساختار صنعت نساجي ، ادامه اين كار اصلاح ساختار صنعتي در استراتژي توسعه صنعت نساجي ديده شده است . خب به نظر مي آيد كه اينها نكات مثبتي است . ولي هيچكدام از اينها به اين معنا نيست كه ما در صنعت نساجي تمام آن كارهايي را كه بايد انجام مي شد انجام داديم خب به هر صورت ما با مشكلات فراواني روبرود بوديم ، خيلي هم كار دارد يعني شايد بشود گفت كه اين ابتداي كار است . يكي از انتقاداتي كه در رابطه با اقدامات مربوط به صنعت نساجي مي شود اين است كه ما را با تركيه و چين مقايسه مي كنند . توجه داشته باشيد ما خيلي از ضوابط و قوانينمان در چند سال اخير دچار تغيير و تحول شده و هيچ وقت نمي توانيم صنعت نساجي خودمان را با صنعت تركيه اي مقايسه كنيم كه ظرف ده سال ، ده ميليارد دلار در آنجا سرمايه گذاري كردند. همه اينها دليل پيشرفت يك صنعت است . بعدش هم بايد توجه بكنيم كه در كشوري مثل تركيه يا چين به برخي از مسائل كليدي كه در صنعت نساجي بسيار مهم است مانند " طراحي و پيش رفتن با خواسته جامعه " خيلي توجه شده ما در كشور خودمان اخيرا به اين بحثها توجه مي كنيم. و اطلاعاتي كه ما از كشور چين داريم اين است كه بسياري از اقداماتي كه در چين شده در كشور ما هم انجام شده منتهي با مقداري تاخير . در كشور چين اصلاح ساختاري كه در رابطه با صنعت نساجي انجام شد در يك دوره اي 10 ميليون دوك ريسندگي خارج مي شود و دوكهاي جديد جايگزين مي شود . ما هم در واقع مي شود گفت كه همين اقدامات را در صنعت نساجي كرديم . منتهي با توجه به ابعاد صنعت در كشورها در مقابل چين طبيعي است كه بايد ابتكارات بيشتري داشته باشيم .
خيلي متشكرم