تعاريف، مباني و شاخص ها و طراحي مفهومي فرهنگ صنعتي ايران
دكتر محمد حسين سليميدانشيار دانشكده مهندسي صنايع دانشگاه صنعتي امير كبير
shahmirzaee@tco.ac.ir

جانمايي و ارتقاي موقعيت و منزلت كشورها در سطح بين المللي ارتباط تنگاتنگ و مستقيم با شدت و گستردگي قابليتهاي علمي و فني كشورها دارد. امكانت و اعتبار بين المللي كشورها بر اساس معيارهاي تلفيقي اخلاقي و مادي آنها رقم زده ميشود. اقتدار و امنيت ملي، سهم جهاني در اشتغال مولد و مؤثر، ارتقاي سهم جهاني در توليد علم و فناوري، ارتقاي سهم جهاني در درآمد و ثروت جهاني عوامل اساسي رتبه بندي كشورها در ارزش و اعتبار ملي آنها است.
در اين ميان گزينش ملي علم و فناوري و توسعه صنايع يك كشور درجه قابليت مديريتي و فرهنگي يك ملت را نشان ميدهد. كشوري از ميان هزاران شقوق علم و فناوري، سادهترين، بيارزشترين و غير مولدترين را برميگزيند و كشوري در اثر رشد فرهنگ علمي و صنعتي انتخاب اصلح نموده و باصرفهترين و مهمترين و مؤثرترين راهها را برميگزيند. اين كشور قادر است در مدت كوتاهي جايگاه خود را در سطح جهاني ارتقا بخشد و از زير سلطه و نفوذ ابرقدرتها خارج گردد و به آزادي و اختيار حقيقي دست يابد ولي در كشورها با بينش و آگاهي ضعيف هرگونه استقلال نسبي سياسي ميتواند مواجه با شكست گردد مادامي كه پشتوانه اقتصادي و علمي قوي نداشته باشد.
در اين مقاله تحقيقي سعي ميشود ضمن تعريف فرهنگ صنعتي، شاخصهاي مؤثر اين را معين نموده و برخي راههاي توسعه و ارتقاي فرهنگ صنعتي را تبيين نماييم.
از ديگر مقاصد اين مقاله طراحي مفهومي فرهنگ صنعتي ايران است كه مورد توجه و مطالعه قرار گرفته است.


ريشه يابي شاخصهاي فرهنگ صنعتي ايران
انقلاب اسلامي در ايران بر اساس اصول استقلال، آزادي و جمهوري اسلامي بنا گرديد. در اين اصول، اصل استقلال از اهميت بسيار بالايي برخوردار بوده است از طرفي پايه ريزي آزادي نيز ميتني بر تحقق حقيقي استقلال كشور بنا ميگردد. جموري اسلامي كه خواست ملت ايران بوده است نيز بدون شكلگيري استقلال معني و مفهومي ندارد، لذا استقلال همه جانبه پايه اساسي جامعه ايران قرار گرفته است. حال عوامل اساسي استقلال ملي را ملاحظه ميكنيم:

1- استقلال فرهنگي
2- استقلال سياسي
3- استقلال اجتماعي
4- استقلال اقتصادي

حال براي شكلگيري اين عوامل اساسي استقلال ملي لازم است كه فرآيندهاي زير شكل گيرد:


در اين جا لازم است عنايت داشته باشيم كه در جمهوري اسلامي معيارهاي جمهوريت و اسلاميت و ... نيز مد نظر است كه ارزشهاي اسلامي تقويت كننده پايه هاي فرهنگي كار توليد و ايجاد عزت و افتخار براي ميهن است.

تعريف فرهنگ صنعتي
رويكردي خردمندانه، ارزشي به فناوري و صنعت است در جهت خلق، دستيابي و بكارگيري فناوريها و صنايع با ارزش افزوده بالا و رقابتي بمنظور دستيابي به اهداف استراتژيك ملي از قبيل توليد توزيع عادلانه ثروت، اشتغال مولد و رفاه ملي. اين رويكرد انگيزه و عزم ملي را براي تعالي دايمي انديشه و عملكرد براي دستيابي به رقابت جهاني در توليد علم و توليدات اقتصادي متبلور ميسازد.