نوشته : آزاده آژير

امروزه فاصله قابل توجهي بين پتانسيلهاي علمي كشور با نيازهاي بخش صنعت وجود دارد كه مي بايست شكاف موجود با تعامل بيشتر صنايع و مراكز علمي و دانشگاهي پر شود. نياز صنعت فوري است و مي بايست هر روز خود را با مسائل بازار تطبيق دهد تا بتواند در عرصه توليد باقي بماند در مقابل سرعت دانشگاه بنا بر ماهيت پژوهشي اش كند تر است . فرايند تبديل پژوهش به توليد نيازمند زمان است و از سوي ديگر توليد ارزش افزوده نيازمند بنيان علمي است .
معمولا سه وظيفه عمده بر عهده دانشگاهها مي باشد كه عبارتند از آموزش نيروي انساني ، ارتقاي دانش و دانشجويان و آماده كردن آنان براي حضور در بازار كار ، ثانيا حضور در عرصه توليد علم جهاني و سومين نقش دانشگاه در حوزه فناوري است كه توليد دستورالعملهاي جديد و بهينه سازي كارهاي قديمي با روشهاي جديد مي باشد.
از سوي ديگر بخش صنعت وظيفه تبديل دستورالعملها و روشهاي اخذ شده از حوزه فناوري به محصولات را دارد همچنين از ديگر وظايف آن حضور در عرصه توليد محصولات جهاني و فراهم آوردن بازار كار و اشتغالزايي مفيد براي جوانان و افرادي كه آموزشهاي مرتبط را در دانشگاهها گذرانده اند مي باشد.
هر قدر يك كشور از بنيه علمي و اقتصادي قويتري برخوردار باشد و بتواند هزينه تحقيقاتي را كه در سالهاي ديگر به توليد خواهد انجاميد امروز تقبل كند تعامل دانشگاه با صنايع در آن كشور نزديكتر خواهد بود. در اين راستا دولت قدمهاي موثري را براي ارتباط بيشتر صنعت با دانشگاه انجام داده است كه اميد است چنانچه اين روند ادامه يابد اين خلاء هر چه زودتر رفع شود.
- طرح ارتقاء‌ارتباط صنعت با دانشگاه در قالب گذراندن فرصت مطالعاتي اساتيد در واحدهاي صنعتي كه در حال شكل گيري است در اين طرح مي بايست زمينه مطالعاتي اساتيد در ارتباط با صنعت مورد نظر آنان باشد.
- تقويت تشكلهاي صنعتي و مهندسي كه نهادهاي واسطي هستند كه اعضاء‌ و اركان آن از يك سو با دانشگاهها و مراكز آموزشي در ارتباطند و در بخش آموزش انتقال علوم نقش اساسي دارند. و از سوي ديگر با صنعت و توليد مشترك و در ارتباط مي باشند و در بخش دانش فني و انتقال تجربيات نقش اساسي دارند و سهم خود را ايفا مي كنند.
- ايجاد پاركهاي فناوري كه مكاني براي گرد آمدن شركتهاي كوچك و متوسط ، بخش R&D واحدهاي توليدي و پژوهشگران دانشگاهي مي باشد و ايجاد مراكز رشد براي گروههائي كه كار علمي شان را در دانشگاه انجام داده اند و از امكانات پاركها استفاده نمايند تا مراحل بلوغ را طي كرده و بتوانند روي پاي خودشان بايستند.
- تاسيس قطبهاي علمي بر اساس معيارها و ضوابط تعيين شده توسط وزارت علوم تحقيقات و فناوري كه يكي از مهمترين اهداف آن جذب متخصصان و پاسخگوئي به نيازهاي بخشهاي صنعتي جامعه است در اين تعامل صنعت بايد مشكلات و نيازهاي خود را مطرح و قطبها با برخورداري از پتانسيل علمي خود در رشته هاي مرتبط با بخشهاي مختلف تخصصي اين نيازها را بر طرف كنند. كارورزي فارغ التحصيلان جوان دانشگاهي كه در رشته هاي مرتبط با صنعت و معدن مي توانند مدت زمان معيني در واحدهاي توليدي مشغول به كار شوند اين طرح باعث مي شود كه نيروهاي جوان متخصص فرصت مناسبي را براي كسب تجربه و شناسائي محيط هاي صنعتي و بازار كار بدست آورند.
- در طرح سپاه صنعت كه از ابتداي سالجاري به صورت آزمايشي در سطح كشور به اجرا درآمده است نيروي كارشناسي مشغول مي توانند سربازي خود را در واحد توليدي سپري نمايند و واحد صنعتي نيز مي توانند از نيروهاي متخصص و فارغ التحصيلان جوان بهره ببرد.
- نهايتا بحث كارآموزي دانشجويان در كارخانجات مي باشد كه باعث تربيت نيروي انساني كارآمد مورد نياز كشور و يكي از ضروي ترين اصول كاربردي نمودن دانش تئوريك دانشجويان در عمل مي باشد .
- اگر چه مسئولين و سياستگذاران تلاشهاي زيادي را در فراهم ساختن بسترهاي لازم بمنظور ارتباط بيشتر دانشگاهها و صنايع نموده اند لكن اميد مي رود در راستاي ايجاد و تقويت دانش فني و فناوري در كشور در تكامل اين اهداف تلاش بيشتر بعمل آيد.