كارآئي و اثربخشي كيفيت ؛ پيشران تعالي سازماني

با اين اوصاف به مرور برخي از تعاريف ارائه شده مي پردازيم :

• تعريف كيفيت از ديدگاه فلسفي :
از ديـدگاه فلـــسفي كيفيت نه ذهن است و نــه ذات ، بلكه يك هويت ســومي اســت مستقل از اين دو؛ كيــفيت چيزي است كه نمي تواند به سادگي تعريف شود ولي چيزي است كـــه همــگان آنرا مـــي فهمند.
تعريف ديگري از منظر فلسفي ارائه شده است به اين مضمون كه كيفيت حالتي از تعالي است كه بر خوب بودن مرغوبيت دلالت دارد و قابل تفكيك از مرغوبيت ضعيف است ؛ كيفيت دستيابي يا رسيدن به بالاترين حد استاندارد در مقابل ناجوري و تقلبي بودن است .
• تعريف كيفيت مبتني بر محصول :
تعاريف ارائه شده از اين منظر حاكي از آن است كه اختلاف در كيفيت ماحصل اختلاف در كيفيت برخي از صفات و مشخصه هاي موردانتظار مي باشد؛ كيفيت مجموعه اي از صفات است كه در ويژگي هاي هر واحد محصول جاي گرفته است.
• تعريف كيفيت مبتني بر مصرف كننده :
كيفيت عبارتست از توانايي و ظرفيت برآورده كردن خواسته ها ] 5- صفحه 38[ . به عبارت ديگر در تجزيه و تحليل نهايي يك بازار ، كيفيت يك محصول بستگي به اين دارد كه محصول موردنظر تا چه حدي الگوهاي ترجيحات مصرف كننده را به خوبي برآورده ساخته باشد. ]10- صفحه101[
از اين ديدگاه كيفيت به معني مناسب بودن براي استفاده نيز تعريف شده . ]9- صفحه2[
• تعريف كيفيت مبتني بر توليد :برخي از تعاريف تطابق با الزامات را به معني كيفيت مي دانند ]2- صفحه 15[ و برخي نيز كيفيت راحدي كه يك محصول مشخص با طراحي يا مشخصات آن محصول تطابق دارد مي دانند . ]8- صفحه 16[
• تعريف كيفيت مبتني بر ارزش : از اين منظر كيفيت يعني بهترين شرايط از نظر يك مشتري خاص كه اين شرايط عبارتند از استفاده واقعي و قيمت فروش آن محصول . ] 15- صفحه 1[در برخي منابع نيز چنين ذكرشده كه كيفيت عبارتست از درجه تعالي در يك قيمت قابل قبول و كنترل تغييرات دريك سطح هزينه قابل قبول ] 7- صفحه 3[
• ساير تعاريف :
علاوه بر 5 گروه تعاريف قيدشده به طور پراكنده تعاريف ديگري نيز ارائه شده است كه مهمترين آنها به اين شرح است :
كرازبي معتقد است كه كيفيت عبارتست از تطابق با استاندارد ها ، مشخصه ها يا الزامات ؛ جوران كيفيت را تناسب براي استفاده تعريف نموده است ؛دربرخي منابع ديگر از عباراتي چون برآورده كردن و يا فراتر رفتن از انتظارات مشتري و ذوق زده نمودن مشتري استفاده شده است . ] 16- صفحه 8[
دمينگ معتقد است كيفيت عبارتست از درجه قابل انتظار يكنواختي و قابليت اطمينان محصول با قيمت تمام شده پائين و مناسب براي بازار.
ازنظركرازبي كيفيت رايگان است (the quality is free ) زيرا هزينه هاي اندك پيشگيري همواره كمتر از هزينه هاي كشف، اصلاح و شكست و نقص مي باشد.
علاوه بر تعاريف مذكور،يك تعريف بين المللي نيز از كيفيت وجود دارد :
مجموعه مشخصه هايي از يك محصول كه نيازهاي تصريحي و تلويحي مشتري را برآورده سازد.

ابعاد كيفيت quality dimension
درسال 1981 تحقيقي انجام شد كه نتيجه آن نشان داد 68% مديران عامل آمريكايي فكر مي كردند كه كيفيت محصولات كليدي آن ها طي 5 سال اخير بهبود يافته است درحاليكه تنها 25% مشتريان اين اعتقاد را داشتند. يكي از دلايل اصلي اين اختلاف نظر، ناشي از درك متفاوت از مفهوم كيفيت است . بعبارت ديگر كيفيت داراي ابعاد مختلفي است كه هركس با عينك خود برخي از آنها را كيفيت مي نمامد] 7-صفحه 59- 50 [ :
1- عملكرد :performance
عبارتست از مشخصات عملياتي و كاركردي اوليه و اصلي محصول – مثلاً يك اتومبيل بايد شتاب بگيرد، سرعت آن قابل كنترل باشد و راحت باشد .
2- مشخصات : features
عبارتست از مشخصات ثانويه كه مكمل كاركرد اوليه و اساسي محصول مي باشد.مثلاً انواع اشانتيونهاي همراه محصولات .
3- قابليت اطمينان : reliability
بيانگراحتمال عملكردبدمحصول ياشكست محصول دريك دوره مشخص“مي باشد(زمان بين دوتعمير) .